Dieta ketogeniczna w leczeniu padaczki konwulsyjnej u niemowląt

Epilepsia Open (ILAE)➕ 22.04.2026Epilepsia Open (ILAE)Etap: Badanie na zwierzętachDla: Dzieci

Ketogenic diet for infantile epileptic spasms

W skrócie

Padaczka konwulsyjna u niemowląt to poważne zaburzenie, które w połowie przypadków nie reaguje na standardowe leki. Badania na zwierzętach wykazały, że dieta ketogeniczna może działać na wiele sposobów - przez zmianę bakterii w jelitach, zmniejszenie stanów zapalnych i zmianę pH mózgu.

Szczegóły

Padaczka konwulsyjna u niemowląt (IESS) to jedna z najtrudniejszych form padaczki we wczesnym dzieciństwie. W około połowie przypadków pacjenci nie reagują na vigabatrinę i terapie hormonalne, które są standardowymi pierwszymi opcjami leczenia. Ta sytuacja zostawia rodziny bez jasnych dalszych możliwości terapeutycznych.

Dieta ketogeniczna - oparta na wysokim udziale tłuszczów i niskim udziale węglowodanów - pojawiła się jako potencjalnie obiecująca opcja dla dzieci z opornymi formami padaczki, w tym padaczką konwulsyjną u niemowląt. Naukowcy prowadzą intensywne badania, aby zrozumieć, jak dokładnie ta dieta wpływa na funkcjonowanie mózgu w kontekście tego schorzenia.

Badania na modelach zwierzęcych ujawniły wiele mechanizmów działania diety ketogenicznej. Jeden z kluczowych procesów to zmiana składu bakterii jelitowych pacjenta. Te bakterie wpływają na różne ścieżki biochemiczne w organizmie, w tym szlak tryptofanu-serotoniny-kyureniny, który odgrywa rolę w regulacji aktywności elektrycznej mózgu.

Inny ważny mechanizm związany jest z oddychaniem. Dieta ketogeniczna zmienia proces oddychania w taki sposób, że mózg staje się nieznacznie bardziej kwaśny (osiąga stan acidozy mózgowej). Ta zmiana pH może mieć łagodzący wpływ na aktywność elektryczną odpowiedzialną za skurcze padaczkowe.

Dieta ketogeniczna wpływa również na funkcjonowanie mitochondriów - struktur wewnątrz komórek mózgu odpowiedzialnych za energię. Ponadto zmniejsza stany zapalne w mózgu i wpływa na równowagę ważnych neurotransmiterów. Lepsze zrozumienie tych mechanizmów pozwala naukowcom pracować nad nowymi, bardziej ukierunkowanymi terapiami, które mogą być prostsze w stosowaniu i bardziej dostępne dla rodzin zmagających się z tym wyzwaniem.

Najważniejsze ustalenia

  • Dieta ketogeniczna może być efektywna u dzieci, u których standardowe leki nie działają
  • Działa poprzez zmianę bakterii jelitowych i równowagi biochemicznej w mózgu
  • Zmienia oddychanie w sposób powodujący lekkie zakwaszenie mózgu
  • Zmniejsza stany zapalne i wspomaga funkcjonowanie komórkowe
  • Znalezienia mogą doprowadzić do nowych, bardziej dostępnych terapii

Co to znaczy dla pacjenta

Dla rodzin dzieci z padaczką konwulsyjną, które nie reagują na standardowe leki, dieta ketogeniczna reprezentuje ważny kierunek badań naukowych. Odkrycia dotyczące jej działania otwierają drogę do opracowania nowych metod leczenia, które mogą być łatwiejsze w stosowaniu w warunkach domowych. Badania na zwierzętach pokazują potencjał, ale potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby w pełni zrozumieć, jak zastosować te znaleziska w praktyce medycznej.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

  • Czy dieta ketogeniczna mogłaby być rozważana w leczeniu mojego dziecka?
  • Jakie są bezpieczeństwo i ewentualne uboczne skutki diety ketogenicznej u niemowląt?
  • Czy moje dziecko nadaje się do tego rodzaju leczenia?
  • Jakie badania mogą pokazać, czy ta dieta działa w przypadku mojego dziecka?

Ograniczenia badania

Badania opisane w artykule zostały przeprowadzone na modelach zwierzęcych. Nie są to jeszcze kliniczne dowody na bezpieczeństwo i skuteczność u ludzi, co oznacza, że wyniki mogą różnić się od zastosowania u noworodków i niemowląt.

Oryginalny abstract (angielski)

Abstract Approximately half of all cases of Infantile Epileptic Spasms Syndrome (IESS) do not respond to vigabatrin and hormonal therapies. There is no clear consensus as to the second‐line therapy for IESS. Ketogenic diet (KD) has emerged as an effective treatment for certain drug‐resistant epilepsies and in many cases of IESS. Understanding the mechanism of action of the KD in IESS will allow for harnessing the power of the KD and discovering novel therapeutics for IESS. In this review, we will summarize the current state of knowledge of the action of the KD in IESS derived from animal models. We emphasize the importance of the KD in altering respiration to cause brain acidosis. In addition, we review recent data implicating altered gut microbiome and the tryptophan–serotonin–kynurenine pathway in KD animals with infantile epileptic spasms syndrome. Plain Language Summary Infantile Epileptic Spasms Syndrome is a serious seizure condition in babies, often resistant to standard drugs, failing in half of cases. Animal studies helped unravel multiple mechanisms through which a high‐fat, low‐carb ketogenic diet can control seizures, including altering gut bacteria, reducing inflammation, balancing brain chemicals, boosting mitochondrial function, or adjusting breathing to slightly acidify the brain. These findings could lead to new, targeted therapies that are simpler to use and more accessible for families facing this challenging condition.

Metadane publikacji

Journal
Epilepsia Open (ILAE)
Data publikacji
29.10.2025
DOI
10.1002/epi4.70168
Autorzy
Morris H. Scantlebury, Anamika Choudhary, Andy Cheuk‐Him Ng, Cezar Gavrilovici
Leki
vigabatrina
Źródło
Epilepsia Open (ILAE)