Fenfluramine w zespole Retta: kompleksowe badanie kliniczne

Epilepsia Open (ILAE)Epilepsia Open (ILAE)Dla: Dzieci

Fenfluramine in Rett syndrome: A multidimensional clinical study

W skrócie

Badanie oceniało skuteczność fenfluraminy u 8 pacjentów z zespołem Retta opornym na leki. Wszyscy pacjenci osiągnęli co najmniej 50-procentowe zmniejszenie częstości napadów. Zaobserwowano znaczną poprawę w zachowaniu, śnie, oddychaniu i ogólnym stanie zdrowia.

Szczegóły

Zespół Retta to rzadka, ciężka choroba genetyczna, która powoduje zaburzenia w rozwoju mózgu. Choroba dotyka przede wszystkim dziewczynki i prowadzi do utraty umiejętności, które dziecko już nabyło. Pacjenci mają trudności z poruszaniem się, mówieniem, zachowaniem się, a także cierpią na napady padaczki, które często nie reagują na standardowe leki przeciwpadaczkowe. Dodatkowo mogą mieć problemy z oddychaniem, snem i autonomicznym funkcjonowaniem organizmu.

W tym badaniu badacze testowali lek o nazwie fenfluramina u 8 pacjentów z zespołem Retta, którzy mieli oporną na leki padaczkę. Średni wiek pacjentów wynosił 12 lat, a każdy z nich próbował wcześniej co najmniej pięciu innych leków przeciwpadaczkowych bez zadowalających wyników. Fenfluraminę dodawano do ich aktualnego leczenia przez okres 6 miesięcy.

Wyniki były obiecujące. Wszyscy pacjenci (100 procent) osiągnęli zmniejszenie częstości napadów o więcej niż połowę. Nawet bardziej zaskakujące były poprawy w innych obszarach życia pacjentów. Lekarz zaobserwował kliniczne znaczące polepszenie na ogólnej skali oceny (CGI-I), zmniejszenie ciężkości objawów zespołu Retta (CSS) i poprawę ruchów (MBA). Opiekunowie zgłaszali zmniejszenie zachowań problematycznych mierzone skalą RSBQ o 7 do 9 punktów w ciągu 6 miesięcy.

Znaczna poprawa dotyczyła również zaburzeń snu. Na początku badania wszyscy pacjenci mieli problemy ze snem mierzone skalą SDSC, ale po 6 miesiącach u wszystkich zmierzone wartości wróciły do normy. Pacjenci wykazali również poprawę w objawach związanych z oddychaniem, w tym zmniejszenie hiperewentylacji. Badania neurologiczne wykazały również poprawę przetwarzania uwagi i słuchu u części pacjentów.

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, u siedmiu na ośmiu pacjentów (71 procent) pojawiły się działania niepożądane, głównie senność, ale żaden pacjent nie przerwał leczenia z powodu problemów z tolerancją. Oznacza to, że działania niepożądane były zazwyczaj łagodne i akceptowalne dla pacjentów i ich opiekunów.

Najważniejsze ustalenia

  • Wszyscy pacjenci osiągnęli zmniejszenie napadów o co najmniej 50 procent
  • Znaczna poprawa zaburzeń snu - normalizacja wyników u wszystkich pacjentów po 6 miesiącach
  • Zmniejszenie zachowań problematycznych i poprawy w zdolnościach motorycznych
  • Poprawa objawów oddechowych związanych z hiperewentylacją
  • Działania niepożądane były łagodne, głównie senność, bez przerwania leczenia

Co to znaczy dla pacjenta

Wyniki sugerują, że fenfluraminę warto dalej badać u pacjentów z zespołem Retta opornym na tradycyjne leki. Leczenie mogło by potencjalnie pomóc nie tylko w zmniejszeniu napadów, ale również poprawiać sen, zachowanie i oddychanie - czyli wiele problemów naraz. To jest ważne, bo zespół Retta dotyka wiele systemów w organizmie. Badanie jest jeszcze na wczesnym etapie, ale otwiera nowe możliwości dla pacjentów, którzy nie mają wiele opcji leczenia.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

  • Czy mój rodzinny jest kandydatem do badania na temat fenfluraminy w zespole Retta?
  • Jakie są główne działania niepożądane fenfluraminy i jak się je monitoruje?
  • Czy istnieją obecnie dostępne kontrolowane badania kliniczne dotyczące tego leku?
  • Jak fenfluraminę porównać z innymi opcjami dla opornej na leki padaczki?
  • Jak długo zazwyczaj trwa, zanim widać pierwszą poprawę w objawach?

Ograniczenia badania

Badanie obejmowało tylko 8 pacjentów z jednego ośrodka i nie miało grupy kontrolnej, więc wyniki mogą wymagać potwierdzenia w większych badaniach z bardziej rygorystycznym projektem.

Oryginalny abstract (angielski)

Abstract Objective Rett syndrome (RTT) is a severe neurodevelopmental disorder frequently associated with drug‐resistant epilepsy, autonomic dysfunction, respiratory abnormalities, sleep disturbances, and behavioral impairment. Fenfluramine has shown efficacy in developmental and epileptic encephalopathies and may provide broader therapeutic benefits through modulation of serotonergic and sigma‐1 receptor pathways. Methods We conducted a prospective, open‐label, single‐center study to evaluate the efficacy, safety, and tolerability of adjunctive fenfluramine in patients with classic RTT carrying pathogenic MECP2 variants. Clinical assessments were performed at baseline and after 3 and 6 months of treatment. Outcomes included seizure frequency; clinician‐reported measures of RTT severity, including the Clinical Global Impression–Improvement (CGI‐I) scale, Clinical Severity Scale (CSS), and Motor Behavior Assessment (MBA); caregiver‐reported measures, including the Rett Syndrome Behavior Questionnaire (RSBQ), Sleep Disturbance Scale for Children (SDSC), the EQ‐5D‐5L quality of life scale; and neurophysiological measures using auditory evoked potentials. Results Eight patients with classic RTT and drug‐resistant epilepsy were included. Median age was 12 years (range, 6–17 years), and the median number of previously failed antiseizure medications was 5 (range, 2–10). All patients achieved a >50% reduction in seizure frequency. Significant improvements were observed in clinician‐reported outcomes, including CGI‐I, CSS, and MBA scores, and in caregiver‐reported behavioral symptoms assessed with the RSBQ at 3 and 6 months (−7 and −9, respectively). Sleep disturbances improved markedly, with normalization of SDSC scores in all patients by month 6. Respiratory dysfunction, including hyperventilation‐related symptoms, improved during follow‐up. Neurophysiological assessments showed improved attentional and auditory discrimination processing in a subset of patients. Adverse events occurred in 71% of patients, most commonly somnolence; no patient discontinued treatment because of tolerability issues. Significance Fenfluramine was associated with clinically meaningful improvements across several symptom domains in patients with RTT, including seizures, respiratory dysfunction, behavior, sleep, and overall disease severity, with an acceptable safety profile. Further evaluation of fenfluramine as a potential multisymptomatic treatment strategy in RTT in prospective controlled studies is warranted. Plain Language Summary Rett syndrome is a rare genetic disorder with complex symptoms that affect many aspects of daily life. In this study, fenfluramine was associated with improvements in seizures and several other important symptoms, including behavior, sleep, breathing, and clinical severity. The treatment was generally well tolerated. These results support further studies to determine whether fenfluramine could become a treatment for multiple symptoms of Rett syndrome.

Metadane publikacji

Journal
Epilepsia Open (ILAE)
Data publikacji
30.09.2026
DOI
10.1002/epi4.70355
Autorzy
Elena Gonzalez‐Alguacil, Nuria Lamagrande Casanova, Manuel Luján Bonete, David Mansilla Lozano, Juan José García Peñas, María Ballará Petitbó, Rocío Trincado Lamuño, Verónica Cantarín‐Extremera, Raquel Díaz Conejo, César Rodríguez Sánchez, Adrián García Ron, Víctor Soto Insuga
Źródło
Epilepsia Open (ILAE)