Kreatywność i jej związek z padaczką

Epilepsia Open (ILAE)➕ 22.04.2026Epilepsia Open (ILAE)Etap: Przegląd literaturyDla: Dorośli

Creativity and its link to epilepsy

W skrócie

Kreatywne myślenie angażuje wiele struktur mózgu, szczególnie sieć Default Mode Network (DMN), która aktywuje się podczas spokojnego czuwania. Artykuł bada, czy obszary mózgu odpowiadające za kreatywność powinny być traktowane jak istotne dla funkcji podczas planowania chirurgii padaczki.

Szczegóły

Kreatywne myślenie to jeden z najwyższych poziomów procesów poznawczych naszego mózgu. Angażuje ono wiele obszarów kory mózgowej i złożite sieci połączeń zarówno w korze, jak i poniżej niej. Dzięki kreatywności powstają nowe, oryginalne pomysły, które przekładają się na praktyczne produkty i koncepcje. Z perspektywy ewolucyjnej kreatywność ma wyraźne znaczenie - pozwala nam lepiej się adaptować i przetrwać.

Zrozumienie biologii i anatomii kreatywnego myślenia jest trudne, ponieważ sama definicja kreatywności nie jest jasno określona. Badacze posługują się różnymi testami psychologicznymi, które często mają swoje ograniczenia i mogą prowadzić do niedokładnych wniosków. Przykłady z medycyny i muzyki pokazują, że kreatywność jest wyraźnie powiązana z siecią Default Mode Network (DMN).

DMN to unikalna sieć mózgowa, która aktywuje się w momentach "spokojnego czuwania" - kiedy nie wykonujemy konkretnego zadania, a nasz umysł pracuje wewnętrznie. To właśnie wtedy pojawiają się originalne myśli i pomysły. Kreatywne procesy myślowe wynikają z dynamicznego współdziałania między aktywacją i deaktywacją DMN a innymi sieciami mózgowymi, zwłaszcza siecią wykonawczą odpowiedzialną za zaplanowane działania i siecią afektywną związaną z emocjami.

W kontekście padaczki pojawia się ważne pytanie: jeśli záchwyty padaczkowe pochodzą z obszarów DMN, czy powinniśmy traktować je jako obszary odpowiadające za funkcje istotne dla człowieka? Jeśli tak, to czy chirurdzy powinni unikać usuwania takich obszarów podczas operacji padaczki, tak jak robią to z innymi "elokwentnymi" obszarami mózgu odpowiadającymi za mowę czy ruch?

Eta kwestia ma praktyczne znaczenie dla pacjentów z padaczką oporną na leki, którzy są rozpatrywani do zabiegu chirurgicznego. Wskazuje ona na potrzebę bardziej precyzyjnego planowania operacji, które bierze pod uwagę nie tylko kontrolę záchwytów, ale również zachowanie zdolności poznawczych pacjenta.

Najważniejsze ustalenia

  • Kreatywne myślenie angażuje sieć Default Mode Network (DMN), która aktywuje się podczas spokojnego czuwania i wewnętrznie ukierunkowanych procesów poznawczych
  • Twórcze procesy wynikają z dynamicznego współdziałania między DMN a innymi sieciami mózgowymi, w tym siecią wykonawczą i afektywną
  • Obszary DMN, z których pochodzą záchwyty padaczkowe, mogą być istotne dla zdolności poznawczych pacjenta
  • Pojawiła się konieczność rozpatrzenia, czy regiony DMN powinny być klasyfikowane jako "elokwentna kora" w kontekście planowania chirurgii padaczki

Co to znaczy dla pacjenta

Odkrycia te sugerują, że planowanie chirurgii padaczki powinno brać pod uwagę nie tylko lokalizację záchwytów, ale również wpływ na zdolności myślowe pacjenta. Jeśli záchwyty pochodzą z obszarów mózgu odpowiedzialnych za kreatywność, chirurdzy mogą potrzebować bardziej ostrożnego podejścia podczas decydowania o zabiegu. To może wpłynąć na rozmowy pacjenta z lekarzem na temat potencjalnych ryzyk i korzyści operacji padaczki.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

  • Czy moja padaczka pochodzi z obszarów mózgu odpowiedzialnych za kreatywne myślenie?
  • Jak to mogłoby wpłynąć na ocenę mojej kwalifikacji do operacji padaczki?
  • Jakie dodatkowe badania mogą być potrzebne, aby określić lokalizację moich záchwytów w odniesieniu do sieci Default Mode Network?
  • Jaki wpływ mogłaby mieć ewentualna operacja na moje zdolności poznawcze, takie jak zdolność myślenia twórczego?

Ograniczenia badania

Artykuł jest przeglądem narracyjnym, a nie badaniem klinicznym z danymi ilościowymi. Koncepcja kreatywności pozostaje trudna do precyzyjnego zmierzenia, a dokładne znaczenie DMN w padaczce wymaga dalszych badań.

Oryginalny abstract (angielski)

Abstract Creative thinking represents one of our highest‐order cognitive processes, involving multiple cortical structures and an intricate interplay between several cortical and subcortical networks. It results in novel ideas that translate to useful products or concepts. The evolutionary purpose of creativity is therefore apparent, as it advances our adaptation and survival. Elucidating the neurobiology and neuroanatomy of creative cognition is challenging because the construct of creativity is not clearly defined, and the many neuropsychological measures attempting to assess it are often biased, leading to imprecise findings. Using examples from the medical and music fields, creativity is demonstrably linked to the default mode network (DMN), which has the unique property of becoming activated at times of “quiet wakefulness,” facilitating “defaulted” internally focused cognitive operations. Creative thoughts result from a process involving the activation and deactivation of the DMN as part of a dynamic interplay shared with the central executive network and affective salience network. The question is posed whether seizures originating from DMN‐related cortical areas should be considered as having overlap with eloquent cortex, potentially exempting them from removal in epilepsy surgery. Plain Language Summary Creative thinking is a higher‐order cognitive process involving multiple brain structures and networks. It results in insightful and original thoughts that translate to useful products or concepts, which allow us to adapt to our surroundings. This Narrative Review presents conceptual, investigational, and neurobiological aspects of creativity, including information about a unique brain network termed “default mode network (DMN),” which activates at times of “quiet wakefulness,” facilitating internally focused cognitive operations. The review ends with a discussion on whether regions of the DMN from which seizures originate should be regarded as “eloquent” and their removal should be deferred by epilepsy surgery.

Metadane publikacji

Journal
Epilepsia Open (ILAE)
Data publikacji
26.11.2024
DOI
10.1002/epi4.13108
Autorzy
Itay Tokatly Latzer, Phillip L. Pearl
Źródło
Epilepsia Open (ILAE)