Genetyczne zaburzenia rozwojowe z padaczką u dorosłych: luki w wiedzy i opiece medycznej

Epilepsia Open (ILAE)➕ 16.10.2026Epilepsia Open (ILAE)Etap: Przegląd literaturyDla: Dorośli

Genetic developmental and epileptic encephalopathies in adulthood: Gaps in evidence and care

W skrócie

Zaburzenia rozwojowe z padaczką to rare grupy ciężkich padaczek, które zwykle začynają się w dzieciństwie i mogą być spowodowane zmianami genetycznymi. Artykuł omawia, jak zmienia się opieka medyczna dla pacjentów dorosłych z tymi zaburzeniami i jakie nowe leczenia mogą poprawić ich jakość życia.

Szczegóły

Zaburzenia rozwojowe z padaczką, zwane DEE, to grupa rzadkich chorób, w których dochodzi do napadów padaczki i opóźnienia rozwojowego zwykle w pierwszych latach życia. U około połowy pacjentów przyczynę stanowią zmiany genetyczne, a pozostałe przypadki mogą być związane ze zmianami strukturalnymi mózgu lub innymi przyczynami. Choć historycznie DEE wiąż się z wyższym ryzykiem śmiertelności we wczesnym okresie, coraz więcej pacjentów żyje do wieku dorosłego.

Przeciwnie do dobrego rozpoznania DEE u dzieci, sytuacja dorosłych pacjentów pozostaje słabo zbadana. Dorośli z DEE są niedoreprezentowani w badaniach naukowych i często wykluczani z prób klinicznych nowych leków. Mimo to ciągle zmagają się z padaczką oporną na leczenie farmakologiczne, postępującymi problemami w rozwoju umysłowym i coraz większą liczbą chorób towarzyszących.

W ciągu ostatnich 15 lat znacznie rozwinęła się diagnostyka genetyczna i zrozumienie mechanizmów choroby. To otworzyło możliwości nowych, spersonalizowanych terapii, w tym zaawansowanych leczenia genowych i RNA, które mogą zmienić przebieg choroby.

Artykuł podkreśla potrzebę lepszego rozpoznania, jak DEE zmienia się u dorosłych, jakie problemy zdrowotne najczęściej się pojawiają i jak je leczyć. Omawia również dostępne obserwacje długoterminowe i wyniki ostatnich badań klinicznych, aby zrozumieć, jak nowe leczenia mogą zmienić obraz choroby i wpłynąć na plany opieki przez całe życie pacjenta.

Najważniejsze ustalenia

  • U około 50% pacjentów z DEE udaje się zidentyfikować genetyczną przyczynę choroby
  • Dorośli pacjenci z DEE są niedostatecznie reprezentowani w badaniach naukowych i zwykle wykluczani z prób klinicznych
  • Pacjenci dorosli ciągle zmagają się z padaczką oporną na leczenie i rosnącą liczbą chorób towarzyszących
  • Nowe terapie genowe i RNA terapie dają realistyczne szanse na zmianę przebiegu choroby
  • Potrzeba lepszego zrozumienia, jak zmienia się przebieg DEE i opieka medyczna od dzieciństwa do dorosłości

Co to znaczy dla pacjenta

Artykuł zwraca uwagę, że pacjenci dorosli z zaburzeniami rozwojowymi z padaczką potrzebują lepszej opieki medycznej dostosowanej do ich wieku. Nowe genetyczne terapie mogą w przyszłości pomóc część pacjentom, ale wymaga to lepszych badań dorosłych z DEE. Ważne jest, by lekarze lepiej rozumieli, jakie problemy zdrowotne towarzyszą tym pacjentom wraz z wiekiem.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

  • Czy została mi już wykonana diagnostyka genetyczna i czy znamy przyczynę mojej padaczki?
  • Jakie choroby towarzyszące są u mnie częstsze ze względu na moją diagnozę i co z nimi robimy?
  • Czy mogę zostać zakwalifikowany do badań nad nowymi terapiami genowymi lub RNA?
  • Jak zmieni się moja opieka medyczna w kolejnych latach i co powinienem robić dla zdrowia?
  • Czy są specjaliści, którzy zajmują się dorosłymi pacjentami z zaburzeniami rozwojowymi z padaczką?

Ograniczenia badania

Artykuł to przegląd piśmiennictwa, a nie nowe badanie kliniczne. Autorzy podkreślają, że obserwacyjne dane na temat dorosłych z DEE są ograniczone i wiele wskazań do leczenia opiera się na doświadczeniu z pacjentami dziecięcymi.

Oryginalny abstract (angielski)

Abstract Developmental and epileptic encephalopathies (DEEs) are a heterogeneous group of the most severe epilepsies, characterized by seizure onset and neurodevelopmental delay in infancy or childhood, often with additional neurological and systemic comorbidities. Up to 50% of cases have an identifiable genetic cause, with structural etiologies representing a small minority. Although associated with early mortality, many individuals now live into adulthood. Over the past 15 years, advances in genetic diagnosis and understanding of disease mechanisms have created realistic prospects of precision therapies, including gene and RNA therapies. The adult phase of DEEs remains poorly characterized, with limited observational evidence. Adults with DEEs are underrepresented in the literature and often excluded from clinical trials, despite ongoing drug‐resistant epilepsy, evolving neurodevelopmental disability, and an increasing burden of comorbidities with age. In this narrative review, we discuss important aspects of care for adults with genetic DEEs, including genetic testing, comorbidities and treatment. We also review available natural history studies, recent clinical trials, and consider how emerging disease‐modifying therapies may reshape adult phenotypes and redefine priorities for lifelong care. Plain Language Summary Developmental and epileptic encephalopathies (DEEs) are a group of rare diseases that are often caused by genetic changes. They usually begin in childhood with severe epilepsy but can also affect learning, development, and overall health throughout life. This review examines the healthcare needs of adults with DEEs, highlights areas where more research is needed, and explores how new treatments may improve health and quality of life across the lifespan.

Metadane publikacji

Journal
Epilepsia Open (ILAE)
Data publikacji
14.10.2026
DOI
10.1002/epi4.70359
Autorzy
Alex M. Dudley, Peter Widdess‐Walsh, Christine Linehan, Danielle M. Andrade, Norman Delanty, Patrick B. Moloney
Źródło
Epilepsia Open (ILAE)