Epilepsja brzuszna z zaburzeniami widocznymi w rezonansie magnetycznym podczas napadu

PubMedPract NeurolEtap: wczesne badanie u ludziDla: ogólne

Abdominal epilepsy with peri-ictal MRI abnormality

W skrócie

Epilepsja brzuszna to rzadka choroba, gdy pacjent ma ataki bólu brzucha bez żadnej przyczyny ze strony żołądka lub jelit. Kobieta w wieku 77 lat przez całe życie doświadczała nocnych napadów bólu brzucha, które kończyły się zamieszaniem i problemami z mową, a badanie mózgu wykonane wkrótce po ataku wykazało zmiany charakterystyczne dla napadu padaczkowego. Wszystkie objawy ustały po podaniu leków przeciwpadaczkowych, co potwierdza, że bóle brzucha mogą pochodzić z mózgu, a nie z przyczyn żołądkowych.

Szczegóły

Epilepsja brzuszna to rzadka forma padaczki, w której głównym objawem są napady bólu brzucha bez zauważalnej przyczyny żołądkowo-jelitowej. Pacjentka w wieku 77 lat doświadczała przez całe życie krótkich napadów nocnych - zaczynały się od skurczów brzucha, po których następowała krótkotrwała dezorientacja i trudności z mówieniem. Objawy pojawiały się nagle i były powtarzające.

Lekarze zastosowali nowoczesne badanie MRI mózgu wykonane w ciągu 24 godzin od napadu. Na zdjęciach widać było zmiany w lewym przednio-bocznym obszarze mózgu (operculum frontalnym) i w korze wyspowej - strukturach odpowiedzialnych za odczuwanie sensacji z narządów wewnętrznych i kontrolę funkcji autonomicznych. Te zmiany są charakterystyczne dla epilepsji i pojawiają się w bezpośrednim związku z napadem (tzw. zmiany periktalne). Badanie EEG (elektroencefalografia) było natomiast prawidłowe, co jest typowe w epilepsji brzusznej.

Po rozpoczęciu leczenia lekami przeciwpadaczkowymi wszystkie objawy pacjentki całkowicie ustąpiły - nie miała już ani napadów bólu brzucha, ani zaburzeń mowy. Ten przypadek pokazuje, jak ważne jest myślenie o przyczynach neurologicznych przy powtarzających się bólach brzucha, które nie mają wyjaśnienia gastroenteologicznego. Odkrycie zmian w korze wyspowej ma szczególne znaczenie, bo ta struktura mózgu jest odpowiedzialna za przetwarzanie sygnałów z narządów wewnętrznych i kontrolę autonomiczną organizmu - to właśnie wyjaśnia, dlaczego epilepsja może objawiać się jako ból brzucha.

Badanie MRI wykonane szybko po napadzie okazało się kluczowe w diagnostyce. Bez niego choroba mogłaby być długo mylona z problemami żołądkowymi. Wynik ilustruje, jak dwa pacjenci z epilepsją brzuszną mogą mieć różne objawy, ale wymóg to zawsze szybkie badania obrazowe i rozważenie neurologicznego pochodzenia dolegliwości.

Najważniejsze ustalenia

  • Epilepsja brzuszna może się objawiać jako bóle brzucha z zaburzeniami mowy i myślenia
  • MRI mózgu wykonane w 24 godziny od napadu pokazało zmiany w korze wyspowej i obszarze przednio-bocznym
  • Kora wyspowa odpowiada za odczuwanie sensacji z narządów wewnętrznych i funkcje autonomiczne
  • Leki przeciwpadaczkowe całkowicie wyeliminowały objawy pacjentki
  • Badanie EEG może być normalne, mimo że przyczyną jest padaczka

Co to znaczy dla pacjenta

Jeśli masz powtarzające się, niespodziewane napady bólu brzucha bez wyjaśnienia żołądkowo-jelitowego, warto rozważyć możliwość epilepsji brzusznej, szczególnie jeśli napady towarzyszą inne objawy neurologiczne jak zaburzenia mowy czy dezorientacja. W tym przypadku szybkie badanie MRI mózgu może być decydujące dla prawidłowej diagnozy. Tego typu padaczka dobrze reaguje na leki przeciwpadaczkowe, jak pokazano w opisanym przypadku. Warto zgłosić się do neurologa, który może przepisać odpowiednie badania i leczenie.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

  • Czy moje objawy mogą być związane z epilepsją brzuszną?
  • Jakie badania powinienem wykonać, aby potwierdzić lub wykluczyć padaczkę?
  • Dlaczego badanie EEG może być normalne, jeśli przyczyną jest padaczka?
  • Jak szybko powinno się wykonać MRI mózgu po napadzie, aby zmiany były widoczne?
  • Które leki przeciwpadaczkowe są najskuteczniejsze w epilepsji brzusznej?

Ograniczenia badania

Opis dotyczy jednego przypadku pacjenta - wyniki u innych osób mogą być inne. Badanie nie jest badaniem kontrolowanym na większej grupie pacjentów.

Oryginalny abstract (angielski)

Abdominal epilepsy is rare but under-recognised, characterised by paroxysmal abdominal symptoms with no identifiable gastrointestinal cause. A 77-year-old woman had a lifelong history of brief nocturnal episodes of abdominal cramping followed by transient confusion and speech difficulty. An MR scan of brain within 24 hours of an event identified cortical diffusion restriction and increased FLAIR signal in the left frontal operculum and insular cortex, consistent with peri-ictal MRI abnormalities. Electroencephalography was normal. Her symptoms completely resolved after starting antiseizure medication. This case highlights the importance of considering neurological causes in unexplained recurrent abdominal pain and expands the phenotypic and radiological spectrum of abdominal epilepsy. The involvement of the insular cortex, a central hub for autonomic and viscerosensory processing, provides imaging-based evidence supporting its role as a key anatomical substrate in abdominal epilepsy.

Metadane publikacji

Journal
Pract Neurol
Data publikacji
2026-04-21
PMID
42014192
DOI
10.1136/pn-2026-005146
Autorzy
De Oliveira JFA, Do Nascimento JSF, Bethlem Mirow H, Pereira MR, Evangelista Rodrigues Pereira V
Słowa kluczowe
EPILEPSY, IMAGE ANALYSIS, MRI, NEUROANATOMY, NEURORADIOLOGY
Źródło
PubMed