Funkcje poznawcze i zdolności społeczne u dzieci i nastolatków z padaczką płata skroniowego

Epilepsia Open (ILAE)📅 03.04.2026➕ 22.04.2026Epilepsia Open (ILAE)Dla: Dzieci

Neuropsychological profile and social cognition in children and adolescents with temporal lobe epilepsy

W skrócie

Badanie porównało umiejętności poznawcze i społeczne u 45 dzieci i nastolatków z padaczką płata skroniowego z 56 zdrowymi rówieśnikami. Dzieci z padaczką wykazywały wyraźnie gorsza wydajność w testach poznawczych i w umiejętnościach zrozumienia myśli innych ludzi, zwłaszcza te poddane leczeniu chirurgicznemu.

Szczegóły

Padaczka płata skroniowego to forma padaczki umiejscowionej w określonej części mózgu. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy dzieci i nastolatki z tym schorzeniem mają problemy z myśleniem i zrozumieniem cudzych uczuć. Badanie objęło 45 młodych pacjentów z padaczką i 56 zdrowych rówieśników w podobnym wieku.

Wyniki pokazały wyraźne różnice między grupami. Dzieci z padaczką płata skroniowego (w wieku 8-12 lat) osiągały gorsze wyniki niż zdrowe dzieci w testach pamięci, uwagi i zdolności do myślenia. Szczególnie problematyczne okazało się zrozumienie myśli i uczuć innych osób - ta zdolność, którą badacze nazywają „teorią umysłu". U nastolatków z padaczką (13-18 lat) problemy były mniejsze i dotyczył głównie płynności słownej oraz rozumienia zachowań w sytuacjach społecznych.

Badacze zwrócili szczególną uwagę na grupę pacjentów, którzy przeszli operację mózgu ze względu na padaczką. Te dzieci wykazywały jeszcze większe trudności w zrozumieniu myśli innych niż dzieci leczone tylko lekami. Może to być związane z czasem pojawienia się padaczki (dzieci ze wcześniejszym początkiem padaczki miały więcej problemów), czasem trwania choroby lub faktem, że operacja dotknęła części mózgu odpowiadające za te zdolności społeczne.

Badanie zostało przeprowadzone między październikiem 2020 a listopadem 2022 roku i dotyczyło jednego ośrodka medycznego. Naukowcy analizowali osobno wyniki dzieci i nastolatków, ponieważ zaobserwowali znaczące różnice między tymi grupami wiekowymi.

Wniosek z badania jest taki, że dzieci z padaczką płata skroniowego potrzebują kompleksowej oceny nie tylko mózgu i leków, ale także zdolności poznawczych i społecznych. Dotyczy to szczególnie dzieci, które mogą wymagać leczenia chirurgicznego. Taka ocena pozwala wcześnie zaplanować odpowiednie wsparcie edukacyjne i rehabilitacyjne.

Najważniejsze ustalenia

Dzieci z padaczką płata skroniowego wykazywały znaczące zaburzenia w funkcjach poznawczych i zdolnościach społecznych w porównaniu z zdrowymi rówieśnikami
Nastolatki z padaczką miały problemy głównie w płynności słownej i zrozumieniu zachowań społecznych
Dzieci poddane operacji mózgu ze względu na padaczką miały większe trudności w zrozumieniu myśli i uczuć innych
Wczesny początek padaczki i dłuższy czas trwania choroby były powiązane z gorszym funkcjonowaniem poznawczym

Co to znaczy dla pacjenta

Badanie pokazuje, że padaczka płata skroniowego może wpływać na to, jak dziecko myśli i rozumie innych ludzi. Jeśli dziecko ma trudności w nauce, kontaktach z rówieśnikami lub rozumieniu emocji, warto o tym rozmawiać z lekarzem. Szkoła i dom mogą potrzebować dostosować sposób wsparcia dla takiego dziecka. Informacja o możliwych zaburzeniach poznawczych powinna być brana pod uwagę przy planowaniu całościowego leczenia.

Pytania, które warto zadać lekarzowi

Czy moje dziecko powinno przejść specjalne testy sprawdzające funkcje poznawcze?
Jakie objawy u dziecka mogą świadczyć o problemach z rozumieniem innych ludzi?
Czy leczenie chirurgiczne padaczki mogłoby wpłynąć na zdolności społeczne mojego dziecka?
Jakie wsparcie psychologiczne lub edukacyjne mogłoby być przydatne dla mojego dziecka?

Ograniczenia badania

Badanie zostało przeprowadzone w jednym ośrodku medycznym, więc wyniki mogą nie być reprezentatywne dla wszystkich pacjentów z padaczką płata skroniowego. Liczba badanych osób była stosunkowo mała.

Oryginalny abstract (angielski)

Abstract Objective To characterize the neuropsychological profile and social cognition, particularly Theory of Mind (ToM), in 45 children and adolescents with temporal lobe epilepsy (TLE) compared with 56 age, gender, and schooling‐matched healthy controls. Within the original sample, we also evaluated a subgroup of patients who underwent epilepsy surgery, compared with those who were not surgically treated. Methods This is a prospective controlled study conducted between October 2020 and November 2022 at one center. We analyzed the study results for children (8–12 years old) and adolescents (13–18 years old) separately. We used univariate inferential statistical analyses (ANOVA or Kruskal–Wallis) and linear or logistic regression analyses. Results We observed significant impairments in cognitive functions, social cognition, and ToM in children with TLE compared with controls, as confirmed also by logistic regression analyses. Conversely, we found lower scores in adolescents with TLE compared with controls only in the sub‐components of the Verbal Fluency test and Recognition of behaviors in the social situations test. Regression analyses adjusted for epilepsy‐related variables confirmed that children exhibit more severe neuropsychological and sociocognitive impairments than adolescents. ToM abilities were impaired in children who had been treated surgically compared with those who had not. This finding could be due to epilepsy‐related factors, such as earlier onset and longer disease duration, ablation of anatomic structures involved in ToM, or both. Significance A comprehensive neuropsychological and psychosocial assessment, including TOM, is recommended for children with TLE, especially if they are surgical candidates, to ensure timely psychoeducative and rehabilitative interventions. Plain language summary Social cognition and ToM allow understanding of one's own and others’ thoughts and feelings. These skills are often impaired in children and adolescents with temporal lobe epilepsy (TLE). We compared the neuropsychological and social profiles of young people with TLE to healthy peers and examined differences between those who underwent epilepsy surgery and those who did not. Children with TLE showed significant impairments in cognitive functions, social cognition, and ToM, with surgically treated children facing greater ToM challenges. Our findings highlight the need for comprehensive neuropsychological and psychosocial assessments to provide timely support for children with TLE.

Metadane publikacji

Journal: Epilepsia Open (ILAE)
Data publikacji: 03.04.2026
DOI: 10.1002/epi4.70224
Autorzy: Claudia Accolla, Martina Preti, Pietro Cappelletto, Salvatore De Masi, Carmen Barba, Renzo Guerrini
Źródło: Epilepsia Open (ILAE)

Otwórz DOI Pełny tekst