Przedłużone drgawki gorączkowe u niemowląt: co pokazuje 10-letnie badanie FEBSTAT
Febrile status epilepticus and epileptogenesis: The FEBSTAT study
W skrócie
Badanie FEBSTAT obserwowało ponad 200 niemowląt przez 10 lat po przebytych przedłużonych drgawkach gorączkowych. U około 10% dzieci drgawki uszkodzą hipokamp, strukturę mózgu widoczną w rezonansie. Te dzieci mają podwyższone ryzyko rozwoju padaczki, szczególnie padaczki skroniowej.
Szczegóły
Badanie FEBSTAT to jedno z największych badań prospektywnych dotyczących konsekwencji przedłużonych drgawek gorączkowych u niemowląt. Naukowcy śledzili ponad 200 dzieci przez 10 lat po epizodzie przedłużonych drgawek gorączkowych - czyli seizures trwających 30 minut lub dłużej, u niemowląt z gorączką.
Znaczna część odkryć dotyczy zmian w hipokampie, istotnej strukturze mózgu położonej w płacie skroniowym. Badania rezonansem magnetycznym (MRI) wykonane w ciągu kilku dni po drgawkach wykazały charakterystyczne zmiany w hipokampie u około 10% dzieci - obszar ten wyglądał jasniej niż zwykle w określonym typie obrazu (T2). Ponadto elektroencefalografia (EEG) wykonana bezpośrednio po drgawkach wykazała powolniejszą aktywność elektryczną w okolicy skroniowej u 24% wszystkich pacjentów oraz zmniejszoną aktywność u 13% dzieci.
Najważniejsze odkrycie dotyczy długoterminowych zmian w mózgu. Kolejne badania MRI wykonane rok, pięć i dziesięć lat po przebytych drgawkach wykazały, że hippokamp zmniejszył się w rozmiarze u dzieci, które miały początkowe zmiany. U 70% z nich zaobserwowano tzw. sklerozę hipokampa - utrwalone, widoczne w obrazie strukturalne zmiany tego obszaru mózgu.
Ryzyko rozwoju padaczki przez 10 lat było zróżnicowane w zależności od stanu początkowego mózgu. W całej badanej grupie 30% dzieci zachorowało na padaczkę. Jednak wśród dzieci z początkowymi zmianami w hipokampie aż 71% rozwinęło padaczkę. Z kolei dzieci, u których pierwsze badanie MRI było całkowicie prawidłowe, miały ryzyko padaczki na poziomie 23%.
Dane dotyczące padaczki skroniowej - specyficznej formy padaczki - są jeszcze bardziej zróżnicowane. U dzieci z początkowymi zmianami w hipokampie ryzyko padaczki skroniowej wyniosło 39% w ciągu 10 lat, podczas gdy u dzieci z prawidłowym początkowym badaniem MRI padaczka skroniowa nigdy się nie rozwinęła. W całej badanej grupie padaczka skroniowa rozwinęła się u 4% dzieci.
Najważniejsze ustalenia
- U około 10% niemowląt ze przedłużonymi drgawkami gorączkowymi dochodzi do uszkodzenia hipokampa widocznego w MRI
- Dzieci z początkowymi zmianami w hipokampie mają 71% ryzyko padaczki w ciągu 10 lat, w porównaniu do 23% u dzieci z normalnym MRI
- 70% dzieci z początkowymi zmianami hippokampa rozwinęło sklerozę hipokampa obserwowaną w badaniach obrazowych
- Ryzyko padaczki skroniowej wyniosło 39% u dzieci z zmianami w hipokampie i 0% u dzieci z normalnym początkowym badaniem
- Normalne badanie MRI wykonane w dni po drgawkach gorączkowych jest dobrym wskaźnikiem niskiego ryzyka padaczki skroniowej
Co to znaczy dla pacjenta
Wyniki badania pokazują, że choć przedłużone drgawki gorączkowe są niepokojące dla rodziców, tylko u niewielkiego odsetka niemowląt dochodzi do trwałych zmian w mózgu. Badanie MRI wykonane niedługo po epizodzie drgawek może pomóc w ocenie rzeczywistego ryzyka padaczki u konkretnego dziecka. Dzieci z normalnym obrazem mózgu mają znacznie mniejsze ryzyko rozwoju padaczki skroniowej, chociaż nieco większe ryzyko innych form padaczki.
Pytania, które warto zadać lekarzowi
- Czy moje dziecko powinno przejść badanie MRI po przebytych przedłużonych drgawkach gorączkowych?
- Co wynik badania MRI mówi o przyszłym ryzyku padaczki u mojego dziecka?
- Jakie objawy powinny mnie zaniepokoić i skłonić do pilnej wizyty lekarza?
- Czy są sposoby, aby zmniejszyć ryzyko padaczki u dziecka, które przebyło przedłużone drgawki gorączkowe?
- Jak długo powinniśmy obserwować dziecko i jak często kontrolować je u specjalisty?
Ograniczenia badania
Badanie obserwacyjne ma naturalne ograniczenia - naukowcy obserwowali co się stało, ale nie mogli eksperymentować na dzieciach. Wyniki mogą nie w pełni odnosić się do wszystkich populacji, szczególnie jeśli różnią się czynniki genetyczne czy sposób leczenia między regionami.